Zapas bezpieczeństwa (buffer inventory): definicja, wzór, przykłady obliczeń i darmowy kalkulator

Bramvia — Business Central Experts

Zapas bezpieczeństwa to dodatkowy zapas, który chroni przed skokami popytu i opóźnieniami dostaw. Definicja, wzór ze współczynnikiem Z, dwa przykłady obliczeń, punkt ponownego zamówienia i darmowy kalkulator dla wszystkich indeksów.

Krótka odpowiedź: zapas bezpieczeństwa (ang. buffer inventory lub safety stock) to ilość towaru utrzymywana ponad to, co spodziewasz się sprzedać lub zużyć do następnej dostawy, aby skok popytu albo spóźniony dostawca nie zamienił się w brak towaru. Jego wielkość zależy od trzech rzeczy: jak bardzo zmienia się popyt, jak długi i jak zmienny jest czas dostawy oraz jakie ryzyko braku akceptujesz. Standardowy wzór to Z × σ popytu × √czas dostawy. Policzony raz w arkuszu szybko się dezaktualizuje; działa dopiero wtedy, gdy jest liczony dla każdego indeksu i regularnie przeliczany w systemie ERP.

Policz swój: darmowy kalkulator zapasu bezpieczeństwa dla jednego towaru albo dla całego katalogu na podstawie wklejonej historii sprzedaży.

Definicja

Zapas bezpieczeństwa to bufor między niepewnym popytem a niepewną podażą. Nie służy do obsługi planowanego wzrostu sprzedaży ani sezonowości, tylko do pochłaniania zmienności: dnia, w którym klient zamawia dwa razy więcej niż zwykle, albo dostawy, która przychodzi tydzień później. W języku angielskim to samo pojęcie nazywa się buffer inventory, buffer stock lub safety stock.

Wzór

Zapas bezpieczeństwa (SS) = Z × σ_popytu × √(czas dostawy w dniach)

• Z: współczynnik poziomu obsługi, czyli prawdopodobieństwa, że nie zabraknie towaru w czasie oczekiwania na dostawę:
  • 90% → Z = 1,28
  • 95% → Z = 1,65
  • 98% → Z = 2,05
  • 99% → Z = 2,33
• σ_popytu: odchylenie standardowe dziennego popytu z ostatnich 6–12 miesięcy (funkcja arkusza na historii sprzedaży).
• Czas dostawy: rzeczywisty czas od złożenia zamówienia do przyjęcia towaru, w dniach.

Gdy zmienny jest także czas dostawy:

SS = Z × √( (czas dostawy × σ_popytu²) + (średni popyt² × σ_czasu dostawy²) )

Punkt ponownego zamówienia, czyli poziom zapasu, przy którym trzeba złożyć nowe zamówienie:

ROP = średni dzienny popyt × czas dostawy + zapas bezpieczeństwa

Przykład 1: dystrybutor

Dystrybutor sprzedaje łożysko średnio 40 sztuk dziennie, przy odchyleniu σ = 12. Rzeczywisty czas dostawy wynosi 45 dni. Chce poziomu obsługi 95%.

SS  = 1,65 × 12 × √45 = 1,65 × 12 × 6,71 = 133 szt.
ROP = (40 × 45) + 133 = 1 933 szt.

Przykład 2: komponent produkcyjny

Komponent jest zużywany w ilości 200 sztuk dziennie, σ = 60, od dostawcy, którego czas dostawy wynosi średnio 10 dni, ale zmienia się z σ = 3 dni. Poziom obsługi 98%, bo brak zatrzymuje linię.

SS  = 2,05 × √( (10 × 60²) + (200² × 3²) )
    = 2,05 × √( 36 000 + 360 000 )
    = 2,05 × 629 = 1 290 szt.
ROP = (200 × 10) + 1 290 = 3 290 szt.

Składnik czasu dostawy (360 000) jest dziesięć razy większy niż składnik popytu (36 000). Tu bufor istnieje głównie z powodu niepewnego dostawcy, a nie popytu. Rozmowa z dostawcą o terminowości może obniżyć zapas bardziej niż jakakolwiek prognoza.

Zapas bezpieczeństwa a pokrewne pojęcia

Dwa błędy, przez które bufory są drogie

1. Ten sam bufor dla całego katalogu, na przykład „dwa tygodnie zapasu” dla wszystkiego. Na stabilnych indeksach to za dużo, na zmiennych za mało.
2. Liczenie raz i zapominanie. Popyt i dostawcy się zmieniają. Wydłużenie czasu dostawy z 30 do 45 dni zwiększa zapas bezpieczeństwa o około 22%, bo rośnie on z pierwiastkiem czasu dostawy.

Jak to robić w ERP zamiast w arkuszu

W Business Central karta towaru (lub SKU dla danego magazynu) ma pola: zapas bezpieczeństwa, punkt ponownego zamówienia, ilość zamówienia, czas realizacji i zasady uzupełniania. Arkusz planowania proponuje zamówienia, gdy zapas spada poniżej punktu zamówienia. Rozszerzenie może przeliczać te wartości co miesiąc na podstawie rzeczywistej sprzedaży, żeby bufor nadążał za popytem i dostawcami. Na początek kalkulator policzy wartości dla wszystkich indeksów z wklejonej historii.

Najczęstsze pytania

Czym jest zapas bezpieczeństwa? To dodatkowa ilość towaru utrzymywana ponad oczekiwany popyt do następnej dostawy, aby skok sprzedaży albo opóźnienie dostawcy nie spowodowały braku towaru.

Jak obliczyć zapas bezpieczeństwa? Najprostszy wzór to Z × σ dziennego popytu × √czas dostawy w dniach, gdzie Z zależy od poziomu obsługi (1,65 dla 95%). Jeśli czas dostawy też się zmienia, użyj wzoru rozszerzonego o odchylenie czasu dostawy.

Czy można policzyć zapas bezpieczeństwa dla wszystkich indeksów naraz? Tak. Wklej historię sprzedaży do kalkulatora: jeden wiersz na indeks, z czasem dostawy i popytem w kolejnych okresach. Otrzymasz zapas bezpieczeństwa i punkt zamówienia dla każdego indeksu w pliku CSV, policzone w przeglądarce.

Jaki poziom obsługi wybrać? 95% to typowy punkt wyjścia. 98–99% dla pozycji krytycznych, których brak zatrzymuje produkcję lub sprzedaż kluczowym klientom. 90% dla pozycji tanich i łatwo dostępnych.

Zobacz magazyn w 3D: Magazyn 3D dla Business Central pokazuje rzeczywiste zajęcie lokalizacji, trasy kompletacji i zapas bez ruchu. Demo działa w przeglądarce.

Wdrożenie Business Central w Polsce i w Hiszpanii: zobacz, jak pracujemy i umów bezpłatną ocenę.

Chcesz mieć zapasy bezpieczeństwa policzone i aktualizowane w swoim systemie? Bezpłatna ocena, bez zobowiązań: odpowiadamy w 1 dzień roboczy.

Bramvia · bramvia.net

Bramvia w krajach: Hiszpania · USA · Meksyk · Wielka Brytania · Irlandia · Kanada · Kolumbia · Argentyna · Chile · Peru · Australia · Nowa Zelandia · RPA · Filipiny · Polska · MCP server · Kalkulator zapasu bezpieczeństwa